1 Ağustos’ta Türkiye’de yapay zeka reklam yönetmeliği yürürlüğe girdi. Aynı hafta Atlantik’in öbür tarafında ABD Genel Hizmetler İdaresi’nin (GSA) büyük dil modeli sistemlerinde veri koruma taslağına görüş verme süresi 3 Ağustos’ta kapanıyor. İki ayrı ülke, iki ayrı kurum, aynı soruya kilitlendi: yapay zekaya hangi veri girer?
Reklam tarafını, yani yapay zekayla ne ürettiğini geçen hafta konuştuk. Bugün madalyonun az konuşulan yüzü: senin yapay zekaya ne verdiğin.
1. Sızıntı modelden değil, klavyeden oluyor
Bir çalışan müşteri listesini, bir sözleşmeyi ya da bir TC kimlik numarasını halka açık bir sohbet botuna yapıştırdığında o veri artık senin kontrolünde değildir. Çoğu ücretsiz ve kurumsal olmayan planda bu girdi saklanabilir, incelenebilir, bazı durumlarda modelin iyileştirilmesinde kullanılabilir. Model kötü niyetli değildir. Mesele senin girdi disiplinindir.
Girişimciler için: Güvenlik açığını dışarıda arama. En büyük risk, ekibinin her gün iyi niyetle yapıştırdığı veri.
2. Bu bir uyum kalemi, bilanço riski
Türkiye’de KVKK açısından bu veriyi üçüncü bir tarafa aktarmış sayılırsın. Ticari sır tarafında rakibe kapıyı aralarsın. Regülasyon boşta durmuyor: yapay zekaya özgü kurallar hızla girdi tarafına da kayıyor. State Affairs adlı regülasyon takip platformunun bu hafta 70 milyon dolar yatırım alması tesadüf değil; kurallar bir sektöre dönüşüyor.
Girişimciler için: Reklam yönetmeliğinin ceza aralığı bu yıl 79.161 ile 31.808.530 TL arasındaydı. Girdi tarafındaki düzenleme olgunlaştığında rakam benzer büyüklükte olur.
3. İyi haber: doğru mimari maliyet değil, avantaj
Veriyi korumak yavaşlatmak zorunda değil. Cihaz içinde çalışan, veriyi dışarı göndermeden işleyen ve hassas alanları maskeleyen bir mimari hem hızlı hem uyumludur. Bunu bir slogan olarak değil, sahada kurduğumuz bir yaklaşım olarak söylüyorum: yakın zamanda geliştirdiğimiz bir takip uygulamasında tüm veriyi cihazda tuttuk, içe aktarımda TC, telefon ve şifre gibi alanları otomatik maskeledik. HANDEN X’te de distribütör kasa ve müşteri verisi kendi alanında kalır.
Girişimciler için: Gizlilik odaklı mimari bir pazarlama cümlesi değil, satılabilir bir üründür. Müşterin sana verdiği veriyi koruyabildiğini kanıtlarsan farkını orada kurarsın.
4. Girişimciler için 5 adım
- Veri envanteri çıkar: hangi veri hangi modele gidiyor, tek tabloya yaz.
- Maskeleme kuralı koy: isim, TC, telefon, hesap bilgisi modele gitmeden temizlensin.
- Kurumsal ve halka açık modeli ayır: veri saklamayan kurumsal planı iş verisinde, halka açık modeli genel işte kullan.
- Tek sayfalık yapay zeka veri politikası yaz ve ekibe 20 dakikada anlat.
- Log ve denetim kur: kritik veri işleminde insan onayı olsun.
Tez
Yapay zekada asıl sızıntı modelden değil klavyeden olur. Ürettiğin veriyi değil, verdiğin veriyi koru.
Bir çalışanın dün hangi müşteri verisini sohbet botuna yapıştırdığını bugün söyleyebiliyor musun? Cevabın bilmiyorum ise sızıntı çoktan oldu, sen henüz duymadın.
Ertuğrul Akben
Yapay Zeka ve Sistem Stratejisti · ertugrulakben.com
EsHaber, doğru, hızlı ve tarafsız haberciliği benimseyen bir dijital haber platformudur. Gündemi yakından takip eden ekibimizle, yerel ve ulusal çapta en güncel gelişmeleri sizlerle buluşturuyoruz. EsHaber.Net olarak, haberin kaynağına iniyor, analiz ediyor ve objektif bakış açımızla okuyucularımıza sunuyoruz.
